تبلیغات
زنجان توریسم - کارخانه کبریت زنجان
 
با سلام حضور دوستان عزیز
بسیار مفتخرم که در این وبلاگ به خدمتی هرچند ناچیز در بیان ، معرفی و شناساندن استان زیبایم زنجان که پنجره ای رو به دیدگان شما عزیزان است، برآمدم . موفقیت روزافزون شهر عزیزم زنجان در مسیر توسعه و ارتقاء قابلیتهای گردشگری آن امید و آرزوی همه ی مردم این دیار است . صمیمانه پذیرای حضور پرمحبت شما بزرگواران هستم .

  :: مدیر وب سایت : دنیز
» تعداد مطالب :
» بازدید امروز :
» بازدید کل :

 اینستاگرام زنجان توریسم

 لنزور زنجان توریسم

 شهرداری زنجان

 نرم افزار اندرویدی گردشگری استان زنجان

تخفیف های زنجان

 بنیاد ازدواج کوثر زنجان

زنجانت

آذربایجان

تبریز ویکی لینکلر

زنجانم

انجمن کلیوی زنجان

موسسه خیریه روزبه

مهرانه

راهنمای برتر زنجان

عصر زنجان

کانون وبلاگ نویسان جوان زنجان

 مهر زنجان

   دیوار

 شیپور

 نسیم زنجان

   

کارخانه کبریت زنجان
یکشنبه 24 خرداد 1394 ساعت 11:00 ب.ظ | | نوشته ‌شده به دست دنیز | نظرات()

کارخانه کبریت تاریخی زنجان


کارخانه کبریت زنجان

کارخانه کبریت زنجان


این بنا را می‌توان اولین واحد صنعتی زنجان بعد از کارخانه برق به حساب آورد که چند سالی قبل از آغاز جنگ جهانی دوم با سرمایه و مدیریت محمود شالچی در زنجان احداث شده است. این ساختمان به دلیل قرار گرفتن در بافت قدیم زنجان و دودکش آجری منحصر به فرد آن و دستگاههای قدیمی موجود تبدیل به موزه صنعت استان زنجان شده است.


کارخانه کبریت زنجان


کارخانه کبریت زنجان


درب کارخانه کبریت زنجان که ریشه در تاریخ مردم زنجان دارد پس از سال‌ها بسته بودن به روی شهروندان باز شد

رو نمایی از طرح برتر پروژه سبزه میدان به عنوان بزرگ ترین پروژه مداخله شهرداری در بافت قدیمی و فرسوده شهر زنجان انجام شد که هم زمان با این رونمایی درب کارخانه کبریت سابق زنجان به روی شهروندان باز شد .
در این روز هنرمندان پیشکسوت در رشته های مختلف با برپایی غرفه اقدام به عرضه فعالیت های خود برای عموم کردند .

کارخانه کبریت زنجان


کارخانه کبریت زنجان


این کارخانه یک هویت تاریخی برای اهالی زنجان است و اولین بار که درب این کارخانه باز شد پیرمرد 90 ساله عصا به دستی وارد محوطه کارخانه شد و با یادآوری روزهای گذشته , خاطرات خود را از حضور و فعالیت در این کارخانه با شوق خاصی تعریف می کرد .

کاربری این مجموعه برای انجام فعالیت ها و اجرای برنامه های فرهنگی در نظر گرفته شده و سوت آن که در گذشته سه بار در روز نواخته می شد که یک بار برای بیدار شدن مردم , یک بار برای خبر دادن نزدیکی وقت کار و بار آخر برای نزدیکی وقت تعطیلی کار بود , از این پس در مناسبتهای مختلف مناسبتی نواخته خواهد شد .



کارخانه کبریت زنجان

کارخانه کبریت زنجان

کارخانه کبریت زنجان

کارخانه کبریت زنجان

کارخانه کبریت زنجان

گذری بر تاریخ زنجان

اولین کارخانه زنجان چگونه تشکیل شد

کارخانه کبریت سعادت اولین کارخانه‌ای بود که در زنجان افتتاح شد

به گزارش زنجانم , آنچه تاریخ ثبت کرده این است که تا سال ۱۳۱۵ هجری شمسی زنجان صاحب کارخانه بزرگی نبود.
البته کارگاههای متعدد مسگری، آهنگری و چاقوسازی در خیابان مسگرها و میدان آهنگران وجود داشتند که کارگران زیادی را در خود جذب کرده بودند یا در خانه‌ها کارگاه فرشبافی و نساجی بود ولی اکثر آنها در واقع صنایع دستی بودند تا صنعت پیشرفته و اتوماتیک که بتوان در عرض زمان کوتاه و در عرض یک روز مقادیر زیادی محصول تولید کرد. از طرفی بزرگان شهر و صاحبان امکانات هم بیشتر بازاری و تاجر و یا ملاک بودند و با اینکه می‌خواستند گامهای بزرگتری در تجارت و تولید بردارند ولی کمتر در شراکت همت به خرج می‌دادند تا اینکه یکی دو نفر از زنجانی‌ها که با تبریز و تجار تبریزی در ارتباط بودند از یک سرمایه‌گذار تبریزی بنام شالچی برای تأسیس کارخانه کبریت که محصول آن در آن روزگار مورد نیاز اهالی و مردم ولایت‌خمسه (زنجان) بود دعوت به عمل آوردند.
این پیشنهاد مورد استقبال وی قرار گرفت و در سال ۱۳۱۲ شمسی به زنجان آمد. در زنجان قطعه زمینی را در شمالشرقی شهر در اختیار وی گذاشته شد و نامبرده مقدمات تأسیس و احداث کارخانه کبریت را فراهم آورد که امروزه آثار آن هنوز در خیابان صفا پایین‌تر از بولوار کوچمشکی چشم‌ها را نوازش می‌دهد. (در حال حاضر صنعتگران و سرمایه‌گذاران شهر آثار باقیمانده از کارخانه کبریت را در همان ابعاد قدیمی بازسازی و به موزه صنعت و معدن تبدیل کرده‌اند.)
قابل ذکر است در آن سال‌‌ها محدوده شهر از قسمت شمالی تا دروازه‌رشت و دبیرستان دکتر شریعتی فعلی که در آن زمان قبرستان متروکه بود ختم می‌شد یعنی بالاتر از دروازه‌رشت خارج از محدوده محسوب می‌گردید.
به همین جهت مرحوم شالچی کارخانه را در خارج از شهر احداث کرد. این کارخانه تا سال ۱۳۵۸ فعال بود در این سال به علت فرسودگی دستگاه‌ها و عدم بازدهی کافی تعطیل شد ولی چون کارگران زیادی در آنجا مشغول کار بودند کارخانه جدیدی بنام «زنجان‌چوب» در شهرک صنعتی شماره یک احداث و کارگران با سابقه کارخانه کبریت قبلی به آن کارخانه منتقل شدند.

کبریت زنجان

گفتنی است اهالی آذربایجان به‌خصوص شهر تبریز از قدیم‌الایام الفت خاصی با اهالی زنجان داشته و رفت و آمد آنها به زنجان و همینطور زنجانی‌ها به تبریز و مبادلات تجاری و اقتصادی همیشه موجب تحکیم آشنایی بین زنجانی‌ها و تبریزی‌ها شده است. یکی از زنجانی‌های ساکن تبریز که او هم یکی از تجار بزرگ بوده به نام «حاج امین زنجانی» پل معروف امین را در تبریز احداث و وقف عام نموده است.
و مرحوم شالچی هم از تبریزی‌هایی است که در زنجان این کارخانه را بنیان گذاشت. خانه وی در خیابان امام در کوچه‌ای به نام وی «کوچه شالچی» قرار داشت که در سال‌های ۵۵-۵۴ دانشکده کشاورزی زنجان (دانشگاه زنجان فعلی) را در آن خانه تأسیس کردند.
مرحوم شالچی وقتی می‌خواست کارخانه را که به نام کارخانه «کبریت سعادت زنجان» نامگذاری کرده بود افتتاح کند، مصادف بود با آمدن رضاخان و فرزندش محمدرضا به زنجان که در روز هفتم مهرماه ۱۳۱۵ اتفاق افتاد و ابتدا کارخانه مورد بازدید آنها قرار گرفت. روزنامه خمسه زنجان و سالنامه پارس آنروز در گزارشی نوشته‌اند: در مسیر عبور رضاشاه چندین طاق نصرت زده بودند و در محل نزدیک کارخانه چادرهای متعددی برپا شده بود. تعدادی از اهالی و مسئولان شهر، نمایندگان زنجان در مجلس شورای ملی آن زمان از رضاخان استقبال کردند.
شالچی مدیر کارخانه کبریت‌‌سازی سعادت زنجان در توضیحاتی به رضاخان گفت: روزی پانصد صندوق که (هر صندوق یکهزار قوطی کبریت محصول کارخانه است) تولید می‌شود.
رضاشاه ضمن صحبت گفت: فردا سمیعی وزیر راه برای افتتاح کارخانه به زنجان خواهد آمد. لذا روز چهارشنبه ۸ مهرماه ۱۳۱۵ سمیعی از طریق ایستگاه راه‌آهن و با قطار به زنجان وارد شد و به محل کارخانه آمد و تمامی جزئیات کارخانه را شخصاً بازدید و از مؤسسین کارخانه تمجید و برای تشویق آنها دستور لازم را ابلاغ کرد. کارخانه کبریت زنجان دارای یک دودکش آجری برج مانند است که از نقاط مختلف شهر دیده می‌شد که هنوز پس از ۷۸ سال همچنان پابرجاست. کارخانه در سه شیفت کار می‌کرد و در هر شیفت که کارگران تعویض می‌شدند سوت کارخانه به صدا درمی‌آمد. صدای سوت کارخانه در تمام نقاط شهر شنیده می‌شد و مردم با صدای آن ساعت خود را تنظیم می‌کردند و گاهی نیز در اعیاد و جشن‌ها و شبهای ماه رمضان آن را به صدا درمی‌آوردند.
مدیریت این کارخانه بعدها از آقای شالچی به شخصی به نام «کوچمشکی» منتقل گردید که گویا وی نیز از اهالی آذربایجان بود.(توضیح نگارنده: مرحوم حاج غلامرضا کوچمشکی اصالتا ازشهرهمدان بوده است)کوچمشکی هم ضمن مدیریت کارخانه که تا نزدیکی‌های پیروزی انقلاب ادامه داشت در کارهای عمرانی سرمایه‌گذاری نموده و شهرکی را که به نام وی منطقه کوچمشکی نامیده شد احداث کرد. این شهرک در قسمت بالای کارخانه احداث شده است بولوار معروف کوچمشکی هم به نام وی می‌باشد.
کارخانه کبریت سعادت زنجان بعدها به کارخانه کبریت‌سازی سه ستاره زنجان معروف شد و مدتی در اختیار سازمان صنایع کوچک قرار گرفت.

کبریت زنجان

جالب است بدانیم کبریت‌های تولیدی این کارخانه جزو بهترین کبریت‌ها محسوب می‌شد که همه مردم با توجه به نیازشان به این وسیله که هم چراغهای خانه‌ها را روشن می‌کرد هم اجاق‌ها و بخصوص آتشبازی چهارشنبه‌سوری جوانان را رونق می‌بخشید و از طرفی سیگاری‌ها و چپقی‌ها را آرامش می‌داد برای همه آشنا بود.
* یک نکته از هزاران
وقتی مقاله چگونگی تأسیس اولین کارخانه در زنجان را مطالعه کردم نکته‌ای به خاطرم رسید که لازم بود در اینجا یادآوری کنم:
و آن اهمیت ارتباط زنجان و زنجانی‌ها با آذربایجان و تبریزی‌هاست که از سال‌های دور با توجه به همجواری استان زنجان با استان‌های آذربایجان شرقی و غربی ادامه داشته و رفت و آمد مردم این دو استان به شهرهای همدیگر موجب رونق اقتصادی و تبادلات فرهنگی شده است.
زبان و فرهنگ و گذشته تاریخی این دو دیار همیشه به همدیگر نزدیک و در یک ساختار تنگاتنگی قرار گرفته است به طوری که در هر عصری این عناصر فرهنگی بسیار سازنده و بسیار دوستانه مابین مردم این استانها عمل کرده است. آمار ساکنین آذربایجانی‌ها در زنجان و بالعکس نشان می‌دهد مردم این دو سامان به همدیگر علاقه‌مند بوده و در مجموعه سرزمین بزرگ ایران در رفاه و آسودگی با هم زیسته‌اند.
اینکه یک زنجانی بنام :«حاج امین زنجانی» برود و در تبریز یک پل تاریخی بسازد که هنوز به نام «پل امین» معروف است و یا اینکه یک تبریزی بیاید و در زنجان کارخانه‌ای را بنیانگزاری می‌کند که هنوز آثارش باقی است و کوچه شالچی معروفترین کوچه‌های شهر زنجان ارتباط صمیمانه مردم دو استان را نشان می‌دهد.

نویسنده: محمد شکوهی



کارخانه کبریت زنجان

کارخانه کبریت زنجان

کارخانه کبریت زنجان

کارخانه کبریت زنجان

کارخانه کبریت زنجان

کارخانه کبریت زنجان

کارخانه کبریت زنجان

کارخانه کبریت زنجان


کارخانه کبریت سازی زنجان مربوط به دوره پهلوی اول است و در زنجان خیابان صفا ، نرسیده به بلوار چمران واقع شده و این اثر در تاریخ ۱۲ بهمن ۱۳۸۱ باشماره ثبت ۷۴۱۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران  به ثبت رسیده است. دارای سردری زیبا که در دیماه۹۰ تخریب نسبی ولی دوباره با حفظ طرح کهن خود تجدید بنا گردید.



کارخانه کبریت زنجان





:: مرتبط با: بناهای تاریخی , گردشگری ,
:: برچسب‌ها: کارخانه , کبریت , بناهای تاریخی , کارخانه کبریت زنجان , موزه صنعت زنجان ,
می توانید دیدگاه خود را بنویسید
كوچمشگی پنجشنبه 31 تیر 1395 06:29 ب.ظ
سلام
من نوه حاج غلامرضا كوچمشگی هستم.
ایشان در همدان هم كارخانه كبریت سازی داشتند و مدتی در آنجا ساكن بودند ولی اصالتا تبریزی هستند.
Amin جمعه 10 مهر 1394 09:55 ب.ظ
سلام..من چند تا از كبریت های زنجان دارم سال ١٣٤١ روش نوشته خیلی قدیمیه ..جایی هست كه ازم بخوان بخرن؟
دنیز پاسخ داد:
اشیای قدیمی رو میراث فرهنگی معمولا جمع آوری میکنه . اگه در اختیارشون قرار بدید در موزه های شهر به نمایش میگذارن
استاک شنبه 30 خرداد 1394 02:46 ب.ظ
من از طریق خبرگذاری فارس اخبار زنجانو پیگیری میکنم و از همین جهت اطلاع داشتم از برگزاری مراسم و همچنین رونمایی از طرح منتخب سبزه میدان.ولی حیف موقعیت شغلی ایجاب میکرد بمانم.ممنون
یوسف شنبه 30 خرداد 1394 02:46 ب.ظ
من از طریق خبرگذاری فارس اخبار زنجانو پیگیری میکنم و از همین جهت اطلاع داشتم از برگزاری مراسم و همچنین رونمایی از طرح منتخب سبزه میدان.ولی حیف موقعیت شغلی ایجاب میکرد بمانم.ممنون
دنیز پاسخ داد:
من هم سعی میکنم از حال و هوای شهرمون تاجایی که بتونم گزارش بذارم
قلتوقی جمعه 29 خرداد 1394 12:53 ب.ظ
سلام استاد بزرگوار - بسیار عالی بود دست تان درد نکند
دنیز پاسخ داد:
سلام سرور گرامی , شرمنده نفرمائید من استاد نیستم ... بسیار ممنونم از حضور شما
یوسف جمعه 29 خرداد 1394 08:43 ق.ظ
اگه از این طح منتخب سبزه میدان هم مطلبی،عکسی داشتیدپست کنید.
دنیز پاسخ داد:
حتما چشم
جمعه 29 خرداد 1394 08:40 ق.ظ
واقعا" دست مریضاد.خیلی دوست داشتم در این مراسم باشم ولی نشدانشاءالله بتونم در اسرع وقت این مجموعه را از نزدیک ببینم.از شما هم بابت زحمتی که میکشید تا گوشه ای از زیباییهای زنجان را به هموطنان عزیزمان ترسیم کنید ممنون و سپاسگذارم.
دنیز پاسخ داد:
سلام مرسی در این چندروزه مراسم های مختلفی داشتن مثل برپایی نمایشگاههای صنایع دستی زنجان , اجراهای موسیقی , نورافشانی و... درکل محیطش دلنشینه حتما یه بازدیدی داشته باشید
آسمان پنجشنبه 28 خرداد 1394 12:42 ب.ظ
سلام خانم دنیز .اتفاقا برادر و پدر ومادرم به تازگی به این منطقه خوش آب و هوا رفت بودند و با کلی تعریف و تمجید برگشته بودند . ما هم به زودی برای دیدن این مکان زیبا آماده خواهیم شد .عکس های دیدنی شما هم بیش تر ما را ترغیب کرد .متشکرم .
دنیز پاسخ داد:
سلام ممنونم . واقعا زیبا و دیدنیه حتما در یک سفر از اینجا هم دیدن کنید
جغرافیا سه شنبه 26 خرداد 1394 09:57 ب.ظ
سلام دنیز جان

کار نیک از پر کردن است.
مطالب و تصاویر تان از کارخانه کبریت زنجان بسیار عالی و قابل تحسین است. کار شایسته شما در شناساندن جاذبه های گردشگری استان زیبای زنجان خود شایسته بهترین تقدیر هاست. اجرکم عندالله. ال قولوز آغریماسین.
دنیز پاسخ داد:
سلام . من هم از حضور شما خیلی ممنونم
تبریز ویکی لینکلر tabrizlinks سه شنبه 26 خرداد 1394 12:19 ب.ظ
سلام
خیلی زیباست
حیف کبریت بی خطر دیگه تقریبا از بین رفته و گاها استفاده میشه مثل عکاسی های قدیمی !
اما در کل کار خیلی خوبی کردن که استفاده بهینه و موزه ای کردن ...
دنیز پاسخ داد:
سلام مرسی
جاداره از زحمات میراث فرهنگی زنجان یه تشکری داشته باشیم برای ترمیم و بازسازی یکی از ارزشهای تاریخی شهر زنجان به بهترین نحو ممکن . البته نورپردازی های زیبایی هم به نمای ساختمانش اختصاص دادند که در شب جلوی زیبایی به شهر میده اما نتونستم عکسی بذارم از نمای شبش
ازدیار خراسان دوشنبه 25 خرداد 1394 12:54 ب.ظ
سلام وعرض ادب بر دنیز عزیز بزرگوار
سپاس بیکران از معرفی صنایع بزرگ ایران عزیزمون
الهی که همیشه سلامت و سرفراز باشید.
دنیز پاسخ داد:
سلام از عنایت و توجهاتتون بسیار ممنونم جناب سحرخیز
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر
نظرات پس از تایید نشان داده خواهند شد.