تبلیغات
زنجان توریسم
 
با سلام حضور دوستان عزیز
بسیار مفتخرم که در این وبلاگ به خدمتی هرچند ناچیز در بیان ، معرفی و شناساندن استان زیبایم زنجان که پنجره ای رو به دیدگان شما عزیزان است، برآمدم . موفقیت روزافزون شهر عزیزم زنجان در مسیر توسعه و ارتقاء قابلیتهای گردشگری آن امید و آرزوی همه ی مردم این دیار است . صمیمانه پذیرای حضور پرمحبت شما بزرگواران هستم .

  :: مدیر وب سایت : دنیز
» تعداد مطالب :
» بازدید امروز :
» بازدید کل :

 اینستاگرام زنجان توریسم

 لنزور زنجان توریسم

 شهرداری زنجان

 نرم افزار اندرویدی گردشگری استان زنجان

تخفیف های زنجان

 بنیاد ازدواج کوثر زنجان

زنجانت

آذربایجان

تبریز ویکی لینکلر

زنجانم

انجمن کلیوی زنجان

موسسه خیریه روزبه

مهرانه

راهنمای برتر زنجان

عصر زنجان

کانون وبلاگ نویسان جوان زنجان

 مهر زنجان

   دیوار

 شیپور

 نسیم زنجان

   

حمام تاریخی و سفره خانه سنتی حاج داداش
چهارشنبه 6 مرداد 1395 ساعت 11:00 ب.ظ | | نوشته ‌شده به دست دنیز | نظرات()


حاج داداش

معماری باشکوه در قلب زنجان



سفره خانه حاج داداش



حمام حاج داداش یکی از قدیمی‌ترین بناهای تاریخی شهر زنجان است که در بازار قدیمی شهر زنجان و روبروی مسجد میرزایی واقع شده است.

سفره خانه سنتی حاج داداش یکی از بناهای تاریخی و منحصر به فرد شهر زنجان می باشد.


سفره خانه حاج داداش


با حضور در فضای گرم و صمیمی این سفره‌خانه و تماشای معماری های بی‌نظیر  حس آرامش بی نظیری در انسان به وجود می‌آید.



سفره خانه حاج داداش


سفره‌خانه حاج داداش در قلب بازار قدیمی زنجان چندصد سال قبل به عنوان حمام احداث شد. هم‌اکنون با حفظ بافت حمام و اندکی تغییر و ایجاد تزئینات زیبای سنتی به عنوان سفر‌ه‌خانه برای پذیرایی گردشگران و اهالی شهر استفاده می‌شود که مسافران و توریست های زیادی را به این مکان جذب کرده است.



سفره خانه حاج داداش


سفره خانه حاج داداش


از سازنده اصلی این بنا اطلاعات دقیقی در دست نیست، ولی به گفته بعضی از سالخوردگان فردی به نام حاج داداش بانی بنا است و از همان زمان حمام فوق به نام حاج داداش مشهور شد.


سفره خانه حاج داداش


سفره خانه حاج داداش



زمان احداث سفره‌خانه سنتی و بنای تاریخی حاج داداش زنجان اوایل دوره قاجار است. این بنای زیبا 150 تا 200 سال از دوران صفویه به بعد مرکز داد و ستد و فرهنگ بومی و محلی بوده و مقابل مسجد آیت‌الله قائمی یکی از مساجد قدیمی و مهم زنجان است.



سفره خانه حاج داداش

سفره خانه حاج داداش


سفره خانه حاج داداش


بنای باشکوه حاج داداش  حدود 400 متر مربع زیربنا در زمینی بالغ بر 2 هزار و 500 متر مربع واقع شده که از سه نقطه می‌توان به آن رفت و آمد کرد.این مجموعه تا سال 68 به عنوان حمام مورد استفاده قرار می‌گرفت سپس به مدت 10 سال بدون استفاده ماند تا اینکه از اردیبهشت ماه سال 77 مرمت و بازسازی آن برای تبدیل به مکانی فرهنگی و خدماتی آغاز و در سال 78 به بهره‌برداری رسید.


سفره خانه حاج داداش


سفره خانه حاج داداش


 ورودی این بنا در ضلع شمالی رو به مسجد از دو لنگه درب چوبین و ضخامتی حدود سه سانتی‌متر است. گل میخ‌های آهنی از تزئینات ماندگار این بنا جلوه خاصی دارد. در ساخت حمام حاج داداش همانند مصالح سایر بناهای تاریخی از آجرهای 20 در 20 استفاده شده است. سقف بنای حاج داداش در قسمت‌های مختلف دارای تزئینات گچ‌کاری است و از دیگر مصالح به کار رفته در ساخت این بنا می‌توان ملات گچ و آهک، ساروج، سنگ تراورتن و کاشی‌های فاقد نقش نام برد.


سفره خانه حاج داداش

سفره خانه حاج داداش

سفره خانه حاج داداش



 سیستم آب‌رسانی این بنا از طریق دو یا سه چاه در ضلع شرقی بنا بوسیله دلو از چاه بالا می‌آمد و در نهایت داخل حوض می‌ریخت. این بنای تاریخی با کاشی‌هایی به رنگ فیروزه‌ای، آبی روشن، آبی‌سیر و زرد تزئین شده است. فضای بینه، زیباترین بخش این حمام سنتی است که طاق اصلی بر روی چهار ستون سنگی مزین به سر ستون‌های مکعبی شکل و بدنه مارپیچی (از نوع ستون‌های ترکیبی) قرار دارد.


سفره خانه حاج داداش

سفره خانه حاج داداش

سفره خانه حاج داداش


گنبد اصلی حمام حاج داداش قدیمی‌ترین بناهای تاریخی شهر زنجان و تنها حمام ستون سنگی این شهر بر روی چهار ستون سنگی است و این ستون ها در زمان خود توسط هنرمندان همدانی تراشیده شده است.



سفره خانه حاج داداش




:: مرتبط با: امکانات رفاهی , بناهای تاریخی , گردشگری ,
:: برچسب‌ها: سفره خانه , حمام تاریخی , دیدنی های زنجان , سفره خانه حاج داداش , بازار تاریخی , زنجان , سفر ,
سد کینه ورس ابهر
یکشنبه 23 خرداد 1395 ساعت 03:54 ب.ظ | | نوشته ‌شده به دست دنیز | نظرات()



:: برچسب‌ها: سد , ابهر , زنجان , سد کینه ورس ابهر , استان زنجان , رودخانه , ابهررود ,
پارک بانوان زنجان
یکشنبه 23 خرداد 1395 ساعت 03:00 ب.ظ | | نوشته ‌شده به دست دنیز | نظرات()



پارک بانوان زنجان


پارک بانوان زنجان



پارک بانوان زنجان


پارک بانوان در بزرگراه 22 بهمن، در قسمت شمال غربی پارک ملت واقع شده است. این مجموعه شامل زمین­های ورزشی، استخر و مسیر دوچرخه سواری مخصوص بانوان می­باشد و ورود پسران زیر 7 سال نیز در این پارک مجاز می­باشد. 



پارک بانوان زنجان


بانوان زنجانی  تفریحات خود اعم از پیاده روی ، ورزش ، دوچرخه سواری ، لذت از طبیعت ، دورهمی ، جشن های خصوصی و ... را به صورت آزادانه در این پارک انجام می دهند .

بانوان زنجانی از جشن‌ها و برنامه‌های پارك بانوان زنجان اسقبال بالایی دارند.


پارک بانوان زنجان

پارک بانوان زنجان

پارک بانوان زنجان

پارک بانوان زنجان

پارک بانوان زنجان


پروژه احداث مجتمع فرهنگی پارک بانوان زنجان توسط اداره كل راه وشهرسازی استان در زمینی به مساحت  1200 مترمربع وبا زیر بنای 1320 مترمربع ساختمان وبا اعتبار  22 هزار وصدو یك میلیون ریال ، شامل:نگارخانه- سالن همایش 150 نفره- کارگاههای آموزشی شامل هنرهای تجسمی،تئاتر،مجسمه سازی، خوشنویسی،شعر و داستان،موسیقی،فیلم سازی- اتاقهای اداری و پشتیبانی و فضاهای تاسیسات احداث شده است


فرهنگسرای زندگی پارك بزرگ بانوان

پارک بانوان زنجان

پارک بانوان زنجان

پارک بانوان زنجان

پارک بانوان زنجان

پارک بانوان زنجان

پارک بانوان زنجان

پارک بانوان زنجان







:: مرتبط با: پروژه های عمرانی , امکانات رفاهی , گردشگری , طبیعت , ورزشی ,
:: برچسب‌ها: پارک بانوان زنجان , زنجان , تفریح , ورزش , امکانات رفاهی , فرهنگسرا , زنان ,
ورزشگاه زیتون زنجان
پنجشنبه 20 خرداد 1395 ساعت 08:00 ب.ظ | | نوشته ‌شده به دست دنیز | نظرات()



:: مرتبط با: پروژه های عمرانی , امکانات رفاهی , ورزشی ,
:: برچسب‌ها: زنجان , ورزشگاه , استادیوم , فوتبال , زیتون , ورزش , پروژه های عمرانی ,
اسکای لاین زنجان
پنجشنبه 13 خرداد 1395 ساعت 02:44 ب.ظ | | نوشته ‌شده به دست دنیز | نظرات()



:: مرتبط با: نمای شهر , گردشگری , طبیعت ,
:: برچسب‌ها: زنجان , آسمان , عکس های زیبا , عکاسی , شهر زنجان , سفر , گردشگری ,
روستای چرگر
پنجشنبه 13 خرداد 1395 ساعت 02:04 ب.ظ | | نوشته ‌شده به دست دنیز | نظرات()

چرگر

کهن ترین روستای استان زنجان

روستای چرگر


چرگر یکی از کهن ترین روستاهای شهرستان ابهر در استان زنجان است و در حدفاصل شهرهای ابهر و زنجان در بخش منطقه ای دهستان صائین قلعه قرار دارد. کوه سندان که یکی از مرتفع ترین کوههای استانهای قزوین و زنجان است در نزدیکی چرگر قراردارد. سد خاکی چرگر که در دهه 1370 احداث شده است یکی از اماکن دیدنی این روستا است. گفته می شود که چرگر در سالیان گذشته تا هزار خانوار ساکن داشته است. اکنون حدود سیصد خانوار در چرگر ساکنند.


روستای چرگر

روستای چرگر


آثار تاریخی

چرگر روستایی بسیار قدیمی است و شاهد این مدعا آثار تاریخی آن است که در فهرست آثار ملی نیز ثبت شده اند. این آثار عبارتند از: جیران تپه، تپه زرنگول 1 و تپه زرنگول 3 همگی از عصر آهن و تپه قانچی خرابه سی مربوط به دوره های ایلخانی و صفوی.


روستای چرگر

روستای چرگر


اصالت ساکنان چرگر به ایل بزرگ مقدم برمی گردد که تنه اصلی آن در شهرستان مراغه ساکن است. گفته می شود که مقدم ها در دوره صفویه و یا قبل از آن با نام ایل اتوزایکی درحوزه قراباغ زندگی می -کردند و پس از تشکیل دولت صفویه به شهرسنان مراغه کوچ کرده و بخشی از آنان هم از مراغه به استان زنجان آمده اند. البته در کتاب مراَه البلدان هم از ایل مقدم مراغه و هم از ایل مقدم زنجان نام برده شده است. گفته شده که نامگذاری ایشان هم با عنوان ایل مقدم به این خاطر بوده که در لشکرکشی ها، مقدم و جلودار سپاه بودند.

روستای چرگر

روستای چرگر


مقدم ها علاوه بر چرگر در دیگر روستاهای زنجان مانند ذاکر و بویون (در شمال سلطانیه) و الوند، خراسانلو، حسین آباد، قلعه حسینیه، جداقیا، نصیرآباد، پیرسقا و غیره نیز ساکن شده اند. در این بین آبادی چرگر موقعیت ممتاز و ویژه ای داشته است به این دلیل که محل اقامت خوانین مقدم بوده است. چرگر ظاهراً قدمت بیشتری نیز دارد. چنان که متون تاریخی ذکر شده که دوره ایلخانان، خواجه رشیدالدین فضل اله در ده چرگر کشته شد. همچنین مرآه البلدان در دوره قاجاریه به دو ده چرگر و جداقیا اشاره کرده است و نوشته که به خوانین مقدم چرگرمتعلق بوده است.

روستای چرگر


موقیعت روستا:

از سمت تهران به زنجان ، سی و پنج  کیلومتر بعد از شهرستان ابهر و پنجاه و پنج کیلومتر مانده به شهر زنجان ،  در هشت کیلومتری سمت شمالی جاده ترانزیت و شش کیلومتری سمت شمالی اتوبان قزوین به زنجان واقع شده است . از تقاطع جاده ترانزیت به سمت شمال ، جاده آسفالته چرگر که دو طرف آن را باغات زرین دشت و شرکت ها و کارخانجات صنعتی و دامداری ها و مرغداری های صنعتی احاطه کرده است ، به طول هشت کیلومتر که طی می نماییم به دهکده تاریخی ، گردشگری و خوش آب و هوای چرگر می رسیم . البته در دو کیلومتری این جاده ، اتوبان قزوین – زنجان به موازات جاده ترانزیت قرار دارد .


روستای چرگر


مکان های دیدنی:

ابتدای دهکده امام زاده ای در سمت شرق جاده به چشم می خورد . بعد از امام زاده دو راهی سد چرگر قرار دارد . سد چرگر که در دهه ۱۳۷۰ احداث شده است محل تفریح و تفرجگاه منطقه گشته است . در سمت شمالی دهکده قله سربه فلک کشیده کوه سندان به چشم می خورد کوه سندان یکی از دو قله مرتفع استان زنجان می باشد . همه ساله کوهنوردان زیادی از هیئت کوهنوردی زنجان و شهرستان های استان زنجان جهت کوهنوردی به این قله صعود می نمایند این دهکده در سمت شمال راه ابریشم و در دامنه جنوبی رشته کوه های البرز بنا شده است . وجود سه روستای باستانی تخریب شده در قرن های دور به نام های زرین گل و قاشقچی و سر دهه در اطراف این دهکده موجب شده است تا از نظر وسعت زمین های حاصلخیز جزء بزرگترین روستاهای استان محسوب گردد . ده ها هزار هکتار زمین زراعی و ده ها هزار هکتار مراتع سر سبز اطراف این دهکده زیبا را فرا گرفته است .هزاران هکتار زمین زیر کشت مکانیزه در منطقه زرین دشت این دهکده به چشم می خورد . کوه ها و دامنه های سرسبز آن دارای متنوع ترین و بیشترین نوع گونه گیاهی ، به خصوص گیاهان دارویی می باشد . مزرعه بسیار زیبای زرین گل در سمت شرق و مزارع قاشقچی و سردهه در سمت غرب و زرین دشت در سمت جنوب این دهکده قرار دارند . زرین گل این روستای عصر آهن که قرن ها پیش به علل نامعلوم تخریب شده است و امروزه باغات و چشمه های زیبای آن دل هر بیننده ای را فریب می دهد . به لحاظ موقعیت جغرافیایی بهترین آب و هوا را داراست .


سد چرگر

روستای چرگر

روستای چرگر

روستای چرگر

امامزاده عباس (ع) چرگر

روستای چرگر


مراکز تفریحی:

قله سر به فلک کشیده سندان
سد زیبای چرگر
دربند قاشقچی
دربند سردهه
دربند چرگر
دربند چشمه علی
دربند سندان
فضای فوق زیبای زرین گل


روستای چرگر

روستای چرگر

روستای چرگر

روستای چرگر

روستای چرگر








:: مرتبط با: بناهای تاریخی , گردشگری , طبیعت ,
:: برچسب‌ها: زنجان , ابهر , روستای چرگر , گردشگری , سد , رودخانه , قله ,
زنگان
شنبه 1 اسفند 1394 ساعت 11:52 ب.ظ | | نوشته ‌شده به دست دنیز | نظرات()


آنایوردوم وطنیم زنگان


آنایوردوم وطنیم زنگانیما قوربان اولوم
شهریمین او یاراشیقلی آدینا قوربان اولوم
دولانیم دؤره سینه ، باغینا دروازه سینه
آغ چیچک لر آچیلاندا یازینا قوربان اولوم
او گؤزل منظره سی ، بهشته بنزر هاواسی
او سرین دردیمه درمان سویونا قوربان اولوم
گون چیخاندا او طراوتلی آغاج لار باشینا
گون آشاندان سورا گؤیچک آیینا قوربان اولوم

نئجه لذتلی زامان لار ، نه شیرین خاطیره لر
اؤلکه مین صولح و صفا ایّامینا قوربان اولوم
دانیشاندا او شیرین تورکو گؤزل لهجه سینه
ائلیمین سئوملی گؤیچک دیلینه قوربان اولوم
نه قدر وصف ائله سم زنگانیمی آز دئمیشم
او صفالی یارادان آللاهینا قوربان اولوم
فاصیله محو ائده بیلمز بو گؤزل موهبتی
جان کیمین دیر ، من او جان پاره سینه قوربان اولوم


شاعر : آزاده دارایی « آنایوردوم وطنیم زنگان » کیتابی



معرفی استان زنجان


جغرافیای استان

استان زنجان در شمال غربی کشور قرار دارد و مساحت آن 22164 کیلومتر مربع می باشد . همسایگی با هفت استان موقعیت بسیار ممتازی را برای استان ایجاد کرده است . استان زنجان دارای هشت شهرستان ( زنجان ، ابهر ، خرم دره ، خدابنده ، ایجرود ، ماهنشان ، سلطانیه ، طارم ) و هفده شهر می باشد .
طبق آخرین آمارها حدود یک میلیون نفر در استان زندگی می کنند . افراد شاغل در استان 38 درصد در بخش کشاورزی ، 29/7 درصد در بخش صنعت و 32/3 درصد در بخش خدمات مشغول فعالیت هستند .
آب و هوای استان معتدل کوهستانی است که در زمستان ها سرد و در تابستان ها معتدل خشک می باشد .
این استان به علت دارا بودن موقعیت کوهستانی و بارش برف و باران دارای رودخانه های نسبتاً پرآبی است که از لحاظ کشاورزی و اقتصادی تأثیر به سزایی در رونق اقتصادی استان دارد .
نام رودخانه های استان به قرار ذیل است :
1- قیزیل اؤزن 2- زنگان چایی 3- ابهر چایی 4- هجه چایی ( ایجرود ) 5- سجاس چایی 6- خرزه چایی 7- بیزین چایی ( بزینه رود )
استان زنجان در گوشه شمال غربی فلات مرکزی ایران واقع شده است که فلات آذربایجان را به دشت قزوین متصل می کند . رشته کوه های موجود در این استان متعلق به دوره کواترنری باعث پیدایش سرزمین های هموار و حاصلخیز در این استان شده است .

تاریخ استان

قدیمی ترین آثار زیستی در استان زنجان به دوران پیش از تاریخ بر می گردد که متعلق به فرهنگ بردوستین بوده و حدود 30 هزار سال قدمت دارد .
مکان زیستی این تمدن در غار تاریخی گلجیک واقع در 35 کیلومتری جنوب غربی شهر زنجان است . آثار تمدنی بعد از نوسنگی از روشن ترین تمدن هایی است که در مطالعه و مقایسه ی تمدن های پیش از تاریخ فلات ایران نقش کلیدی دارد . آثار این تمدن از هزاره ی پنجم قبل از میلاد روشن و مشخص شده است . بقایای زیستی و تمدنی « تیکمه تپه » در قشلاقات افشار و تپه ی امان خدابنده نشانگر تمدن درخشان این استان است که آثار تکنیکی و هنری آنها مورد توجه نسل امروز و باستان شناسان می باشد .
سومین دوره تاریخ شناسی این استان دوران موسوم به « آغاز ادبیات » است . این دوران از هزاره ی سوم تا اواخر هزاره ی دوم قبل از میلاد است که آثار آن را در منطقه ی ایجرود می توان دید . وجود نقوش و خطوط هنری سیاه رنگ در سفال های مکشوفه از محوطه های تاریخی این مسأله را روشن می کند .
چهارمین دوره بررسی تاریخ موسوم به « دوران تاریخی » است . این دوره تحول جدیدی را متناسب با روند تکاملی جامعه شناسی نشان می دهد . بارزترین پدیده ی قابل لمس آن نوعی سفال خاکستری رنگ ساده است . این آثار مکرر و همزمان در سراسر منطقه و علی الخصوص مناطقی که دارای امکانات بالقوه ی زیستی در اواخر هزاره ی دوم قبل از میلاد بوده است ، دیده می شود . منطقه ی فعلی استان زنجان در قرن هفتم قبل از میلاد تحت عنوان پادشاهی ماد بوده که نیمه غربی آن حوزه استحفاظی ماد سفلی بوده است . آخرین دوره بررسی تاریخی استان زنجان موسوم به « دوره اسلامی » است که از قرن اول تا اواخر قرن 14 هجری است .


فرهنگ و زبان مردم استان

زبان مردم استان زنجان تورکی آذربایجانی است . ترکیب جمعیتی و نِِِِِِِِِژادی مردم استان متأثر از وجود اقوام باستانی ساکن در این مناطق مانند : اورارتو ، قوتتی ، لولوبی ، ماننایی ، و مادها می باشد . این اقوام ، آسیایی بوده و قبل از مهاجرت آریایی ها در این مناطق ساکن بوده اند و زبانشان نیز همانند زبان تورکی مربوط به زبان های التصاقی یا پسوندی بوده است .
شهر زنجان به عنوان مرکز استان یکی از شهرهای قدیمی است که در اصل و نیز زبان محاوره « زنگان » می باشد که معرب آن به « زنجان » تبدیل شده است .
بعضی از زبان شناسان معتقدند که کلمه زنگان برگرفته از سنگان ، ساینگان ، یا سئین است که وجود مشتقاتی از این کلمه در نام بعضی از اماکن و آبادی های اطراف شهر می تواند نمونه بارزی برای این گفته باشد . اسامی مکان هایی مثل سایان ، سایین قلعه ، ( سایین و سایان در زبان تورکی به معنی محترم و محتشم می باشد ) خود شاهد این گفته هاست . برخی از زبان شناسان نیز معتقدند که کلمه زنگان برگرفته از کلمه زنگین است . ( زنگین در تورکی به معنی وزین ، پربرکت ، دارا و باعظمت است )
مردم استان ، مردمی مهمان نواز بوده و دارای تعلقات دینی و میهنی خاصی هستند . همچنین وجود بیش از 15 نشریه فعال از جلوه های فرهنگی در این استان است . هنر آشیقی همراه با موسیقی محلی و اشعاری که سراینده آن خود آشیق ها هستند نمونه قابل توجهی از فرهنگ اصیل مردمی این خطه به حساب می آید .




برگرفته از : ویژه نامه ماهنامه بایرام زنجان








:: مرتبط با: گردشگری , فرهنگ , طبیعت ,
:: برچسب‌ها: استان زنجان , زنگان , معرفی استان زنجان , تاریخ , فرهنگ , جغرافیا ,
حکیم هیدجی
شنبه 19 دی 1394 ساعت 09:42 ب.ظ | | نوشته ‌شده به دست دنیز | نظرات()

زندگی نامه محمد حکیم هیدجی

حکیم هیدجی


محمد حکیم هیدجی از بزرگان فلسفه و از عرفای بسیار مشهور هیدج از توابع زنجان است که در سال ۱۲۷۰ هجری قمری به دنیا آمد

حکیم ملا محمد علی هیدجی یکی از شاعران اندیشمند و بلندآوازه‌ی منسوب به روحانیت شیعه است که بیشترین آثار منظوم خود را به زبان ترکی آذربایجانی سروده است. وی به آثار حکمی و فلسفی اسلامی تسلطی کامل داشت و جامع‌ترین تعلیق و حواشی را بر منظومه‌ی حاج ملاهادی سبزواری نگاشته است. او استاد اکثر اساتید فلسفه در قرن گذشته بوده و سال‌ها «منظومه» و «اسفار» تدریس کرده است.
دیوان اشعار ترکی حکیم هیدجی در سال 1387 به تصحیح دکتر حسین محمدزاده صدیق (دوزگون) و با مقدمه‌ای جامع  به همراه تحشیه چاپ شده است. این دیوان دارای انواع شعری زیر است:
14قصیده، 24غزل، 3قطعه، 1مربع 23بندی، 2تخمیس، 1ترجیع‌بند، 3ترکیب‌بند، 12مثنوی، 2مناظره و 1ملمّع.
در آخر دیوان حکیم هیدجی که بیانگر حالات عرفانی اوست وصیّت‌نامهٔ او آورده شده است. او پس از حمد خداوند و شهادت و تقسیم اثاثیّه و کتابهای خود چنین گفته: از رفقا تقاضا دارم وقتی من مُردم عمامهٔ مرا روی عماری نگذارند، های و هوی لازم نیست، و برای مجلس ختم من موی دماغ کسی نشوند زیرا که عمر من در این جهان (مادی) ختم شده و عمل من خاتمه یافته است. دوستان من خوش باشند زیرا من از زندان طبیعت (این جهان مادی) خلاص (می‌شوم) و به سوی مطلوب خود (خداوند) می‌روم و عمر جاودان می‌یابم... دوست داشتم پولی داشتم و به رفقا می‌دادم که در شب رحلت من مجلس سوری تهیّه کرده و سروری فراهم آورند، زیرا که آن شب، شب وصال (و رسیدن) من (به خداوند) است.... هیدجی عارف هنگام شب وفات خود همهٔ طلاّّب مدرسهٔ منیریّه، را جمع می‌کند و به آنها نصیحت و اندرز می‌دهد و به اخلاق اسلامی دعوت می‌نماید. هیدجی نماز صبح خود را در اوّل فجر صادق می‌خواند و بعد از ساعتی در سال ۱۳۱۴ در تهران در سن ۴۴ سالگی وفات می‌کند

حکیم هیدجی

حکیم هیدجی دن بیر غزل

گؤگلوم توتولوبدور بیری یوخ، دیل بیلن اولسون

آچ بو قاپینی، منزیله شاید گلن اولسون

بس آغلادیم اولدو جگریم قان یئتیر آللاه

بیر کس گؤزومون یاشینی اوزدن سیلن اولسون

یولداش منه چوخ دور دولانیم عالمی شاید

بیر کیمسه تاپیم دردیمه درمان قیلان اولسون

اوخ هر نه ایتی اولسا، گمان ائیله‌مه شخصین

دونیادا شماتت کیمی باغرین دلن اولسون

آللاه بو شهین بختی دؤنوب تختی دولانسین

 مشکل بونون عهدینده دوداغی گولن اولسون

ای مایه‌سی آز، چوخ ائله­مه ناله و فریاد

سن دردیوی دئ، بلکه دواسین بیلن اولسون


در زیر بخشی از مقدمه دکتر صدیق را درباره‌ی حیات و زندگی این حکیم بلندپایه، به زبان ترکی آذربایجانی به شما تقدیم می‌کنم:

1ـ  هیده‌جی‌نین یازدیغی اؤز کئچمیشی

حکیم ملامحمد هیده‌جی یازدیغی و نشر ائتدیگی "شرح منظومه" کیتابی‌نین سونوندا، اؤز کئچمیشینی قیسا اولاراق بئله یازمیشدیر:

« باری من بنده حاجی ملامحمد پسر حاج معصومعلی هیده‌جی، آغاز شباب در مدرسه‌ی واقعه در قریه‌ی مزبوره و چندگاهی در دارالسلطنه‌ی قزوین به آموختن علوم رسمیه مانند نحو و صرف و منطق و معانی و بیان اشتغال داشته[ام.]، از آن پس در دارالخلافه‌ی تهران از بهشتی روان جناب آقای آقا میرزا حسین سبزواری، که از سرآمد شاگردان دانشور یگانه و آموزگار فرزانه حاج ملاهادی سبزواری ـ علیهما رحمة الله الباری ـ بود، بهری از علوم کلامیه و رسوم ریاضیه استفاضه نموده، در محضر حکیم بارع، و متأله شامخ، آقامیرزا ابوالحسن متخلص به جلوه ـ قدّس سره ـ اخذ معارف حقه و تحصیل فنون حکمیه کرده و سایر علوم را از فقه و اصول و حدیث از هر کدام به لیاقت و مناسبت استعداد از مظان خود استفاده نموده[ام.] مدت بیست و پنج سال است در مدرسه‌ی منیریه واقعه در جنب معصوم‌زاده سید ناصرالدین به عنوان تدریس معقول، به درس و بحث با طلاب مشغولم، الفتی با مردم و کلفتی با کس ندارم. شعر:

 

من مونسی گزیده‌ام از بهر خود مرا،

یک لحظه بر مفارقتش صبر و تاب نیست.

خوش‌رو و نغزگو، ادب‌آموزِ نکته‌دان،

هرگز نیاورد سخنی کان صواب نیست.

گوینده بی‌زبان و سراینده بی‌صدا،

رأیش به قیل و قال و سؤال و جواب نیست.

بی‌هیچ کلفتی نبود الفتی، ولی،

زین دوست زحمتی به‌ من از هیچ باب نیست.

قلیان نمی‌‌کشد، نخورد چای و حاجتش،

بر فرش، متکّا و طعام و شراب نیست.

بیهوده خواهشی نکند، خشم ناورد،

چون دید بر مراد خودش کامیاب نیست.

این همدم عزیز که شد وصف او بیان،

هر کس شنید، گفت که این جز کتاب نیست.

آنان که عاقلند، ملامت نمی‌کنندـ

برمن، مگر کسی که سرش در حساب نیست.

وز صحبت خسان که عذابی است بس الیم،

کو آن ستوده جان که دلش در عذاب نیست.

 

جز حج بیت الله الحرام و زیارت مشاهد مشرفه‌ی ائمه‌ی انام ـ علیهم السلام ـ به جایی مسافرت نکرده [ام.] بعد از فوت والد مرحوم، علایق خود را از ارث پدری، از ملک و مواشی و اثاث البیت به برادران بخشیده، خود را به کنار کشیدم، هیرسایی گزیدم، نه از روی علتی که در خلقت داشته باشم، بلکه از راهی که بیرون از دستور شرع نبوی ـ صلی اله علیه و آله ـ نبوده [است.]  لَقَدْ قَنَعَتْ هِمَّتِی بِالْخُمُولِ وَ صَدَّتْ عَنْ الرُّتْبَةِ الْعَالِیَّةِ فَوَ اللهِ مَا جَهِلَتْ طَیْبَ الْعُلَی وَلکِنَّها تُؤثِّرُ الْعَافِیَة.1

 

همانا من از این جهان فراخ،

قناعت نمودم به این تنگ کاخ.

به خود خانمانی نیاراستم،

تن آسایی خویش را خواستم.

بریدم ز پیوند خویش و تبار،

نه بگزیدم از بهر خود جفت یار.

ز بیگانگان روی برکاشتم،

به دل آرزوی دگر داشتم.

 

از مؤلفات و منشآت، آن‌چه مرغوب طلاب واقع شده است، «تعلیقه» بر منظومه‌ی حاجی سبزواری علیه رحمة الباری، در منطق و حکمت، و «مجموعه» که مشتمل است به نظم و نثر پارسی و ترکی و عربی، در حکمت و اخلاق و امثال و حکایات و مطایبات و غیرها ... این بی‌بضاعت بسیار مدتی است که از معاشرت ملول و در زاویه‌ی خمول به حال خود مشغولم:

 

به پاکی دل پیران پارسا سوگند،

که من به‌ جاه و جلال جهان نیم در بند.

من از تمام جهانم به گوشه‌ای خوشنود،

من از تمام جهانم به توشه‌ای خورسند.

ز مال و مکنت دنیا نگاه پوشیدم،

چه از نخست چنین داد پیر راهم پند.

که:«ـ ای جوان ز جمال جهان فریب مخور،

دل از محبت این پیره زال باید کند.

منه به مال و به فرزند دل، نبخشد سود،

تو را به روز قیامت نه مال و نه فرزند.

بدان که عزت جان است با قناعت جفت،

چنان که ذلت آن است با طمع پیوند.

قسم به کیش مسیحا که هیده‌جی زین پس،

به پای خود نگذارد کسی گذارد بند! »

 

2 ـ  دوغومو

حکیم آخوند ملامحمد هیده‌جی، هیجری 1270ـ نجی ایلده دۆنیایا گؤز آچمیشدیر.

بعضی آراشدیریجیلار اونون دوغومو تاریخی مسأله‌سینی بوروشوق حالا گتیریرلر. میثال اۆچۆن، غلامحسین رضانژاد «دانشنامه»‌ده گلن آشاغیداکی بئیته:

ندیدی چه‌سان شد در این روزگار،

گرفتار کردار خود، شهریار؟

 

استناد ائده‌رک«در این روزگار» ترکیبندن «در این سال» معناسینی چیخاریر و 1312هـ . یعنی ناصرالدین شاهین مقتول اولماسی ایلده، هیده‌جی‌نی 50 یاشیندا ظن ائدیر!2 حال بو کی، او 1310 هـ . ایلینده یازدیغی "رساله‌ی دخانیه" اثرینده اؤزۆ صراحتله 40 یاشیندا اولماسینا تأکید ائدیر.3

یعنی قطعیاً دئمه‌لییک کی او 1270ﻫ. ق. ایلینده هیده‌جده (هییه کندینده) دۆنیایا گلمیشدیر. همین تاریخی، "تاریخ عرفا و حکمای زنجان" کیتابی‌نین مؤلفی و محمدرضاکریمی‌ده قبول ائدیرلر.

 

3 ـ  هیدج

آذربایجانین خمسه ولایتینه باغلی ابهر چایی کندلریندن ساییلان و ایندی بیر شهر کیمی اداره ائدیلن و زنگانین 60 کیلومترلیگینده یئرلشن "هیده‌ج" فورماسیندا یازیلان کندین اصیل تۆرکجه آدی «هییه» Hiyə دیر. بو سؤزجۆگۆن کؤکۆ هیی hiy دیر، اونون معناسی ایسه: قاباریلمیش، گؤزه گلن، گؤرۆنن، برجسته و بو کیمی آنلاملاردیر. اؤلکه‌میز و قونشو اؤلکه‌لرین تۆرک‌نشین بؤلگه‌لرینده بو آددا کندلره چوخ راست گلیریک. ایراندا اونو هییَجHiyəc ، هییَقHiyəq ، هیده‌ج Hidəc و گاهدا اصیل فورمایا یاخین اولاراق هییهHiyəیازمیشلار.

حکیم هیده‌جی دوغولدوغو کنده، اثرلری‌نین مختلیف یئرلرینده اشاره ائدیر، اورانین صفالی طبیعتی و خلقی‌نین گؤزه‌ل خوی و عادتلریندن افتخار حسی ایله یاد ائدیر:

اولار کی وصف ائله‌ییبلر صفادا شیرازی،

منه گۆمان یوخو ترجیح هیده‌جه شیراز.


***

های! خمسه‌نین اول سویوق سولاری،

وه! هیده‌جین اول سرین هاواسی!


***

فغان کی حسرتی قالدی اۆره‌کده هیده‌جین، اول،

سویوق بولاقلاری، باشی دومانلی داغلاری!


***

تیکیلدی چیگنیمه هیده‌جده داغلاغان آغاجی،


***

آسیلدی بؤرکۆمه هیده‌جده مؤهره، بو ایام.


***

مولدم بود هیده‌ج، بخت سست و طالع کج،

گاه ساکن تهران، گه مقیم قزوینم!

 

4 ـ  آتاسی

هیده‌جی یازدیغی اؤز کئچمیشینده اؤز آدینی محمد، لقبینی ملاّ، آتاسینی ایسه ملامعصومعلی معرفی ائدیر. گؤرۆنۆر کی اونون آتاسی روحانی و دین عالیمی اولموشدور. بیر چوخ قایناقلاردا اونو حاج ملا معصومعلی آدلاندیریرلار. بورادان اونون مکّه‌یه مشرف اولماسی دا آیدینلاشیر.

 

5 ـ  آدی، لقبی و تخلّصو

حکیم هیده‌جی اؤزۆنۆ محمد آدلاندیریر. یازیلی قایناقلاردا، محمدعلی ده یازیلیر و حاجی آخوند هیده‌جی، ملامحمد هیده‌جی، حکیم هیده‌جی لقبلری ایله تانینیر. حاجی لقبی، اونون مکه‌یه مشرف اولماسی و «حکیم» لقبی فلسفه و حکمت ایله اوغراشدیغینا اشاره‌دیر.

ملامعصومعلی اوغلو هیده‌جلی ملامحمد گنجلیک دؤورۆندن شعر یازماغا ماراق گؤسترمیشدیر. گنجلیگینده مغنّی تخلص ائدیرمیش:

مغنیّا! دل، به توبه و پند،

ز مطرب و می نمی‌توان کند!

 

سونرالار تخلّصۆنۆ « هیده‌جی» و «هیده‌جلی»یه چئویرمیشدیر:

خدا بیلیر کی محبت یولوندا هیده‌جلی،

بئلی بۆکۆلدۆ، قوجالدی، آغاردی ساققالی!

                                                                                                     

6 ـ  تحصیلاتی

حکیم هیده‌جی ایلک تحصیلینی هیده‌ج قریه‌سینده و چوخ گۆمان کی آتاسی یانیندا آلمیشدیر. اؤزۆنۆن دئدیگی کیمی، بو قریه‌ده واقع اولان مدرسه‌ده درس اوخوموشدور. سونرا قزوین شهرینه گئتمیش اورادا صرف، نحو، منطق، معانی و بیان اوخوموشدور.

قزوین شهرینه کؤچدۆگۆ زامان 25 یاشیندا ایمیش. اورادا 4 ـ 5 ایل حسن‌خان ـ حسین‌خان مدرسه‌سینده اقامت و تحصیل ائتمیشدیر. بعضی قئیدلره گؤره قزوین علمیه حوزه‌سینده سیدعلی خوئینی‌نین شاگیردی اولموشدور و عقلی علملر و فلسفه‌یه ماراغی ایسه اونون تأثیری آلتیندا الده ائتمیشدیر.

سونرا تهرانا کؤچمۆش، حسین سبزواری و ابوالحسن جیلوه یانیندا تحصیلینه دوام ائتمیشدیر.

میرزا حسین سبزواری تهراندا «عبدالله‌خان» مدرسه‌سینده ساکن ایدی. او، کلام و حکمت ایله بیرلیکده ریاضیات علملرینی ده همین مدرسه‌ده تدریس ائدیرمیش. حکیم هیده‌جی، اونو حاجی ملاهادی سبزواری‌نین ان یئتگین و بیلگین شاگیردی آدلاندیریر، کلام و ریاضیات علملرینه اونون یانیندا یئیه‌لنمه‌سینه فخر ائدیر.

تهراندا، اونون ایکینجی اوستادی سیدابوالحسن جیلوه، دارالشفا مدرسه‌سینده ادبی علملر و حکمت تدریس ائدیرمیش.

بئله‌لیکله حکیم هیده‌جی اون ایله یاخین تهراندا «عبدالله‌خان» و «دارالشفا» مدرسه‌لرینده تحصیل آلدیقدان سونرا، عتبات و مشهدهگئتمیش، مکه‌یه مشرف اولموشدور. هر یئرده ایسه نقلی و عقلی علملری تحصیل ائتمه‌گه ماراق و مئیل گؤسترمیشدیر:

 

کجا انجمن بود، بردم سری،

اگر دیدم آنجاست دانشوری.

شدم گوش گفتار آن نامدار،

که بینم چه می‌گوید آموزگار!

 

7 ـ  سفرلری

حکیم هیده‌جی ایلک دفعه هیده‌جدن قزوینه، سونرا قزویندن تهرانا مهاجرت ائتمیشدیر. اوتۆز بئش یاشیندا کربلایا سفر گئتمیشدیر. سفر اثناسیندا، جبل‌حمرین محلّینده یول کسنلره معروض قالمیشدیر:

کیمین عشقین منی چکدی جبل حمرینه،

وئردی دینیم کیمی سامانیمی کیم تالانه؟

من کی سینّیم ده‌گیل اول قدر کی اینسان قوجالا،

بیلمیرم شک واریم اوتوز بئش اولوبدور یا نه؟


 

کربلادان باشقا، شعرلریندن آنلاشیلدیغی کیمی، نجف، کاظمین، سامرا و مشهدده ‌ده زیارته گئتمیش و مکه‌یه ده مشرف اولموشدور. بعضی قصیده‌لری‌نین باشلیقلاریندا بو سفرلره اشاره واردیر، میثال اۆچۆن:

یا حضرت علی‌رضا، شاه عرش جاه،

شاه و گدایا بارِ گُنه‌دیر پناهگاه.


 

مطلعلی قصیده‌نین باشلیغی:

«ارض اقدسه وارد اولاندا عرض اولدو»

 

و:

بو دۆشگۆن قوصصه و غمدن یئتیبدیر جانا یا مولا،

یئترسین تا اؤزۆن بو صحن و بو ایوانا یا مولا!


 

مطلعلی قصیده‌نین باشلیغی:

«نجف اشرفه وارد اولاندا عرض اولدو.»

 

یازیلمیشدیر.

 

8 ـ  تدریسی

حکیم هیده‌جی یازدیغی اؤز کئچمیشینده دئییر:

«... مدت بیست و پنج سال است در مدرسه‌ی منیریه واقعه در جنب معصوم‌زاده سید نصرالدین به عنوان تدریس معقول به درس و بحث با طلاب مشغولم...»

عؤمرۆنۆن سون ایللرینی همین مدرسه‌ده «منظومه» و « اسفار» تدریسی و شرحی ایله مشغول ایدی. همده قدیم ریاضیات، هیأت و نجوم تدریس ائده‌ردی.

 

9 ـ  ائولنمه‌سی

حکیم هیده‌جی عؤمرۆنۆن سونونا قده‌ر مجرّد و یالقیز یاشادی. بو باره‌ده غلامحسین رضانژاد، مرحوم آیت الله محمد سنگلجی‌دن بئله بیر روایت ائدیر:

« از حاج آخوند هیده‌جی برایم نقل کرد که:« در نیمه‌ی نخستین عمر، زنی از اهالی سامان خویش برگزیدم و چون آن زن بسیار زیبا بود، و من مردی گوشه‌گیر و زاهد و از دنیا گذشته؛ دریغم آمد که آن زن، عمر و جوانی خود را در کار و زندگی سراسر قناعت و زهد من که از هر گونه خودنمایی و تحصیل نام و ثروت به دور بود، تباه کند و با فقر و خرسندی من بسازد. و به همین دلیل پیش از زفاف، مهریه‌ی او را بدو دادم و با رضایت وی رهایش کردم، و از وصله‌ی آن پارچه‌ی گرانبها به لباس کرباسین خود، جلوگیری و خودداری کردم و از آن پس، دیگر بدین اندیشه میدان ندادم. »

 

او، بو روایتی نقل ائتدیکدن سونرا سؤزلرینه بئله دوام ائدیر:

« و نیز قریب به همین معنی را درباره‌ی او از شاگرد دیگرش شادروان آیت ‌الله ملاعلی معصومی همدانی شنیدم که مؤید سخنان آیت الله آقا محمد سنگلجی بود، و چنان که خود در منظومه‌‌ی دانشنامه‌اش سروده است:

سر خود گرفتم، ز مردم کنار،

بریدم ز پیوند خویش و تبار.

ز یاران خود، روی برگاشتم،

به دل آرزوی دگر داشتم.

بنگزیدم، از بهر خود یار و جفت،

همی درد دل داشتم، در نهفت. »

 

بیزجه، اونون ازدواج ائتمه‌مه‌ سببی‌نی، فلسفی دۆنیا گؤرۆشۆنده آختارمالیییق. بو گؤرۆشه گؤره، او عشقی بؤیۆک بیر شاعیردیر، هر زامان ایلاهی بیر عشق ایله مشغول اولان هیده‌جی، بیر نوع تجسّده اینانیر و «ازلی ذرّ»ی او قده‌ر سئویر کی اونون اۆچۆن غزللر دیوانی ترتیب ائدیر، گئجه ـ گۆندۆز اونا فیکر ائدیر و اونو دۆشۆنۆر و بلکه بونا گؤره‌ده ایسته‌مه‌میش اؤزۆنۆ دۆنیوی عشق ایله مشغول ائتسین.

 

10 ـ  اؤلۆمۆ

حکیم هیده‌جی عؤمرۆنۆن سون ایللرینده خسته‌لنمیش و آریقلامیشدیر. او، هیجری 1346ـ نجی ایلده مریض و خسته بیر حالدا تهراندا امام‌زاده سیدنصرالدین مدرسه‌سینده وفات ائتمیشدیر. جنازه‌سینی قم شهرینه آپارمیشلار و جنازه نامازینی «قم علمیه حوزه»سی‌نی بانیسی آیت الله حائری ـ رحمت الله ـ  قیلمیشدیر. ناماز قیلیندیقدان سونرا، جنازه‌نی ایندی «تکیه تولیت» دئییلن یئرده دفن ائتمیشلر.

اونون یاشاییشی‌نین سون ایللری و اؤلۆمۆ حاققیندا یئنه ده رضانژاد بئله بیر روایت ائدیر:

« شادروان آیت الله آقا محمد سنگلجی نقل می‌کرد که من در اواخر عمر استادم هیده‌جی، او را برای بردن به حمام بر دوش می‌کشیدم و از او جز مشتی رگ و پوست و استخوان باقی نمانده بود، سپس اضافه می‌کرد، آن‌گاه که از حمام او را بر دوش خود به منزلش در سیدنصرالدین می‌بردم، همه‌ی بینندگان صلوات می‌فرستاند. »

 

11 ـ  مزاری

دئدیگیمیز کیمی حکیم هیده‌جی‌نین مزاری قم شهرینده « تکیه تولیت» محلّینده‌دیر. بورادا اونون مزاری بیر کیچیک اوتاقدا یئرله‌شیر. بو اوتاغین قاپی‌سی‌نین باشیندا بئله یازیلمیشدیر:

« مقبره‌ی عالم ربانی و فیلسوف اعظم، مرحوم حاج ملامحمد مشهور به حکیم هیده‌جی، صاحب تألیفات و دیوان. »

قاپی‌نین باشقا طرفینده بئله بیر یازی دا واردیر:

« و مقبره‌ی عالم متقی و فیلسوف بزرگ مرحوم محمدبن محمد مفید، مشهور به قاضی سعید قمی، صاحب تألیفات. »

دئمه‌لی اونون مزاری« شرح بر توحید شیخ صدوق» کیتابی‌نین یازاری قاضی سعید قمی مزاری یانیندادیر.

مزارین باش داشیندا هیده‌جی‌نین اؤلۆم تاریخی 1314 ش. (1366ق.) ضبط ائدیلمیشدیر.

 

12 ـ  شاگیردلری

حکیم هیده‌جی اوتوز ایله یاخین تدریس زامانیندا، چوخلو عالیم، ادیب و حکیم تربیت ائتمیشدیر. اونلارین آراسیندان بیر نئچه نفردن آد آپاریریق:

  1. میرزا مهدی سنگلجی‌دن.
  2.  
  3. میرزا رضاقلی سنگلجی شریعتمدار.
  4.  
  5. هر ایکی نفرین قارداشی آیت الله محمد سنگلجی، تهران دانشگاهی‌نین، قاباقکی منطق و فلسفه اوستادی.
  6.  
  7. « شرح منظومه» کیتابینا تعلیقات یازان شیخ‌ محمدتقی ‌آملی.
  8.  
  9. آیت الله میرزا احمد آشتیانی.
  10.  
  11. میرزا مهدی آشتیانی.
  12.  
  13. سید جلال الدین تهرانی.
  14.  
  15. آیت الله سید ابوالحسن رفیعی قزوینی.
  16.  
  17. آیت الله میرزا ابوالحسن شعرانی.
  18.  
  19. آیت الله ملاعلی معصومی همدانی.
  20.  
  21. شیخ محمد جعفربن حاج ملا لنکرانی.
  22.  
  23. میرزا محمد ثابتی همدانی.








:: مرتبط با: مشاهیر و مفاخر , فرهنگ ,
:: برچسب‌ها: حکیم هیدجی , مفاخر آذربایجان , مشاهیر زنجان , هیدج , اشعار ترکی , ترکی آذربایجانی , دانشمند ,
چاروق زنجان
جمعه 29 آبان 1394 ساعت 05:00 ب.ظ | | نوشته ‌شده به دست دنیز | نظرات()

چاروق زنجان


ظرافت صنعت دست هنرمندان زنجان با ابریشم و چرم


چاروق زنجان
المان چاروق نماد صنایع دستی زنجان در بلوار اشراق



چاروق‎‌دوزی یکی از صنایع‌دستی بومی استان زنجان است که دست‎های ظریف هنرمندان زنجانی در تولید آن مهارت ویژه‎ای دارند.


تلفیق زیبای ابریشم و چرم و هنر و تجربه پدیدآور ظرافتی زیبا و ماندگار به نام چاروق است، هنری ظریف و خاص و مختص هنرمندان شهر زنجان به نام چاروق، پاپوشی تاریخی و اعیانی که دارای قدمت طولانی تاریخی است.

چاروق زنجان

دراصطلاح محلی ترکی زنجان چاروق را "چارخ" تلفظ می‌کنند. چاروق اکنون در زنجان بصورت یک صنعت دستی ظریف ساخته و عرضه می‌شود.

چاروق زنجان

نخ ابریشمی رنگی، نخ گلابتون، مخمل، پاشنه‌های چوبی، نوار زیگزاگ، چرم گاو و... از جمله موادی است که در چاروق دوزی مورد استفاده قرار می‌گیرد و گزن، سوزن، درفش، قلاب، چکش و مشته از ابزارهای چاروق دوزی است که مشابه ابزار کفاشی است و چاروق، از صنایع دستی معروف زنجان است.



چاروق زنجان

قبل از ورود کفش‌های پلاستیکی به زنجان، سه نوع کفش با عملکرد جداگانه در این شهر رایج بوده است. کفش‌هایی از نوع چاروق و گیوه برای کارهای روزانه و کفش دوبندی که در مهمانی و مسافرت‌ها مورد استفاده قرار می‌گرفته است.

تمرکز کفاشان در دو بازار بالا و پایین و اختصاص یافتن راسته های گوناگون به این فن حکایت از رونق آن را در ادوار گذشته دارد. همچنین وجود محله بزرگ دباغها در شهر، این فکر را قوت بخشیده است.



چاروق زنجان

 به علت ورود کفشهای کارخانه ای و علل دیگر، کفاشی بومی از رونق افتاد و اساتید آن به چاروق دوزی روی آوردند.

چاروق عبارت از پاپوش و پای افزار است که از قدیم الایام مورد استفاده بوده و به اشکال مختلف تهیه و ساخته می شده و قسمت اعظم ساختمان آن در قدیم از چرم بوده است. در فرهنگ معین برای معنی چاروق چنین نوشته شده است "چارق { ترکی = چارغ = چاروق} کفش چرمی که بندها بساق پا پیچیده می شود.

چاروق زنجان

این چاروقها مشخصا زنانه بوده و استفاده از آن جنبه تشریفاتی و تفننی دارد، چاروقها از دو قسمت کف و رو تشکیل شده است کف آن از چرم ظریف و رویه آن از نخهای نازک رنگی و گاهی از ابریشم و در طرحها و گونه های فراوان ساخته و بافته می شود، چنانچه مصنوعات آن باب طبع ایرانی و خارجی است و مناسبترین سوغات شهر زنجان محسوب می شود.

چاروق زنجان

ارزش فرهنگی و هنری این صنعت اصیل، هنرشناسان داخلی و خارجی را شیفته نقوش انتزاعی خود کرده و قدمت آن به دوره ساسانی و اوج تزئینات آن به دوره صفوی می‎رسد.

وجود محله بزرگ دباغ‏ها در شهر زنجان حکایت از رونق صنعت کفاشی در دوران مختلف در این شهر دارد.

چاروق‏های تولید شده در شهر زنجان زنانه بوده و معمولاً برای راه رفتن روی قالی و اتاق‏های مفروش دوخته می‌شود.



چاروق زنجان

چاروق هنوز هم میان اهالی زنجان طرفدار دارد و چاروق دوزی برای برخی از مردم یک شغل محسوب می‌شود. استاد  "مردعلی حیدری" متولد 1335 یکی از قدیمی ترین چاروق دوزان زنجان است که مدت 40 سال است برای مردم زنجان پاپوش می‌دوزد.

چاروق زنجان

بر اساس کشفیات باستانشناسی، چکمه چرمی متعلق به مرد نمکی شماره 1، می توان ریشه صنایع چرمی در استان زنجان را حداقل در 2000 قبل از میلاد جست.

چاروق زنجان

چاروق زنجان

ابزار و مواد اولیه چاروق دوزی:

1- قیچی: برش چرم و مقوای صنعتی

2- قیچی ظریف: برش مخمل ونخ ابریشم

3- قالب چاروق: شکل دادن به چرم در اندازه های مختلف

4- کارکش: کشیدن چرم روی قالب وکشیدن دور چاروق

5- میخ کش: کشیدن میخ

6- گَزن: برش چرم و مقوا

7- چکش کفاشی: کوبیدن چرم،میخ،دور چاروق

8- مُشتی: کوبیدن چرم و صاف کردن چرم

9- درفش: سوراخ کردن چرم،مقوا،رویه چاروق وبستن نوک

10- قلاب: بافت پرده بند وشیرازه- مغار: برش چرم دوره و زیره چاروق

11- شانه چوبی: شانه کردن گل چاروق

12- سنگ تیز کن: تیز کردن ابزار(گزن، درفش، سوزن)

13- یراق

14– پاشنه

15– میخ تِل

16– میخ سایه

17– روتکس

18– سیم گلابتون

19– نخ دوک چینی

20– ابریشم

21– فنر کفش

22– چسب

23- سریشم


چاروق زنجان

چاروق زنجان

مراحل ساخت چاروق :

برش چرم ، خیساندن چرم در آب حداقل به مدت چهار ساعت ، خارج کردن از آب و خارج کردن آب اضافی آن،ماساژ دادن چرم ،برش نوک چاروق،بستن نوک چاروق ، کشیدن چرم به قالب چوبی ، کوبیدن میخ جهت ثابت ماندن چرم روی قالب و فرم دادن آن ، پیرایش چرم توسط گزن روی قالب، پیرایش نهایی لبه های چرم بعد از بیرون آوردن از قالب بوسیله قیچی، گذاشتن مقوای صنعتی یا تکسون بعنوان کفی داخل چرم و چسباندن آن به ترتیب با سریشم و چسب کفاشی ، گذاشتن فنر بین پاشنه و پنجه، دوختن دور فنر، کشیدن مخمل داخل چاروق، دوخت نوار به لبه چاروق ، گذاشتن پاشنه از جنس چوب یا پلاستیک ،گذاشتن مجدد در قالب، بافت رویه با انواع نخهای ابریشمی رنگی(ویسکوز) ،بافت شیرازه و پرده بند با قلاب ،قلاب زنی روی چاروق ،بستن اضافات نخ و ایجادگل بالایی، خارج از قالب، بستن گل چاروق نوک چاروق(گل پایینی) ، شانه کردن گلها با شانه چوبی ، پرداخت گل .

رویه چاروق پرده بند دارای بافت متراکم تری نسبت به نوع توری آن میباشد.


چاروق زنجان

بزرگ‌ترین چاروق دنیا توسط مرد علی حیدری چاروق‌دوز زنجانی دوخته شد و شاید با دوخت این چاروق بود که این هنر دستی زنجان دوباره زنده شد.

طول این اثر ماندگار یک متر و عرض آن 40 سانتی‎متر است که از چرم گاو هلندی تهیه شده است.

چاروق زنجان

چاروق زنجان

چاروق زنجان

اطلاع‌رسانی و آگاهی دادن در زمینه صنایع‌دستی‏های مختلف استان زنجان به ویژه چاروق به عنوان یک صنایع‌دستی زینتی و سنتی ویژه بانوان از اهمیت بسیار زیادی برخوردار است.

امروزه استقبال مردم و به ویژه گردشگران و مسافران ورودی به شهر زنجان از صنایع‌دستی و هنرهای سنتی این شهر از مهمترین اهداف مسئولان در برنامه‌ریزی‌ها است.







:: مرتبط با: صنایع دستی ,
:: برچسب‌ها: چاروق , پاپوش , سوغات , صنایع دستی , چاروق زنجان , ابریشم , چرم ,
حسینیه اعظم زنجان 93
شنبه 25 مهر 1394 ساعت 06:00 ب.ظ | | نوشته ‌شده به دست دنیز | نظرات()


حسینیه اعظم زنجان 93

حسینیه اعظم زنجان 93

ارادت مردم استان زنجان به خصوص در ماه های محرم و صفر به اهل‌بیت بی‌نظیر است و بصیرت و دلدادگی مردم استان زنجان تبدیل به حرکت حسینی شده و یک الگوی بی‌بدیل است.


حسینیه اعظم زنجان یکی از مساجد قدیمی این شهر محسوب می‌شود که ۱۳ شب ماه محرم برنامه عزاداری ویژه‌ای برگزار می‌کند و روز هشتم محرم مصادف با عصر تاسوعای حسینی، دسته عظیم عزاداری در این محل تشکیل می‌شود.

حسینیه اعظم زنجان 93

حسینیه اعظم زنجان 93

حسینیه اعظم زنجان 93

حسینیه اعظم زنجان 93

حسینیه اعظم زنجان با آیین عزاداری منحصر به فرد خود به ویژه در ایام محرم فرصت مناسبی برای جذب گردشگر مذهبی است البته به دلیل حال و هوا و فضای معنوی خاص  این محل برنامه ریزی ها نیز باید به صورت ویژه مورد توجه باشد.


آیین عزاداری حسیینه اعظم  ظرفیت های این مكان مذهبی را بالفعل كرده و سفر به این شهر را در طول سال جذاب كرده  است.

حسینیه اعظم زنجان 93

حسینیه اعظم زنجان 93

حسینیه اعظم زنجان 93

حسینیه اعظم زنجان 93

زنجان ، پایتخت شور و شعور حسینی آماده استقبال از گردشگران مذهبی حسینیه اعظم در دهه محرم است .



حسینیه اعظم زنجان 93

حسینیه اعظم زنجان 93

حسینیه اعظم زنجان 93

حسینیه اعظم زنجان 93

حسینیه اعظم زنجان 93

حسینیه اعظم زنجان 93

مراسم دسته عزاداری شب تاسوعای حسینی که همه ساله با حضور صدها هزار نفری عزاداران حسینی برگزار می شود ، در 15 دی ماه 1387 به عنوان دهمین میراث معنوی کشور در فهرست میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری به ثبت رسید. مجموعه این مسجد امروز در ظل توجهات خاصه حضرت امام حسین (ع) با بیش از دوازده هزار متر مربع مساحت دارای امکانات و فضاهای متعدد فرهنگی، مذهبی، درمانی و خدماتی از جمله کتابخانه، شبستانهای مختلف، دارالشفاء ، صندوق قرض الحسنه و ... است و از مهمترین مراکز تأثیرگذار فرهنگی و مذهبی شهر زنجان است.

حسینیه اعظم زنجان 93






:: مرتبط با: گردشگری , فرهنگ ,
:: برچسب‌ها: حسینه اعظم زنجان , عزاداری , پایتخت شور و شعور حسینی , دسته عزاداری , مسجد ,